Een schone website back-up na een late ontdekking

Ontdekt u pas laat dat er vreemde code op uw website staat, dan is de eerste vraag niet hoe snel u terugzet, maar welke versie u terugzet. Een schone website back-up is een kopie die is gecontroleerd op de ongewenste wijzigingen. Een kopie van vóór de vermoedelijke besmetting is een kandidaat, geen bewijs dat alles veilig is. Dat is vaak niet de back-up van vannacht: zet u die terug, dan zet u de aanpassing waarschijnlijk gewoon mee terug.

Op 18 september 2026 berichtte vakmedium Security.nl dat naar verluidt meer dan honderdduizend WordPress-sites via een hack bij marketingbedrijf Brevo van zogeheten ClickFix-code zijn voorzien. Het laat zien dat ongewenste code ook via een externe partij of koppeling op een site terecht kan komen. Laadt een herstelde site nog steeds een besmet extern script, dan helpt alleen de eigen back-up terugzetten niet. Wie dat pas na verloop van tijd merkt, moet gericht op zoek naar een bruikbare herstelversie.

Waarom de nieuwste kopie niet altijd een schone website back-up is

Back-ups worden meestal in een rotatie bewaard: dagelijkse kopieën een beperkte periode, wekelijkse of maandelijkse langer. Loopt een besmetting al weken mee, dan bevatten alle dagelijkse kopieën dezelfde wijziging. Bovendien bestaat een sitekopie doorgaans uit twee delen: de bestanden (thema's, plug-ins, uploads) en de database (pagina's, instellingen, gebruikers). Ongewenste code kan in beide zitten, en herstel van slechts één deel kan een site onbruikbaar maken.

Houd er ook rekening mee dat oude kopieën nog geen zekerheid geven. Ze zijn een sterke aanwijzing, geen bewijs dat er niets is achtergebleven.

Zo zoekt u een geschikte herstelversie

Begin met het bepalen van het moment waarop het misging. Bruikbare aanknopingspunten zijn de back-uplog met datums en omvang van kopieën, de wijzigingsdatums van bestanden, het activiteitenlog van uw CMS, meldingen van bezoekers of van een zoekmachine, en de logbestanden bij uw hostingpartij. Springt de bestandsomvang van een kopie plotseling omhoog, dan is dat het bekijken waard.

Laat een kopie van vóór dat moment eerst in een afgeschermde testomgeving onderzoeken. Zet die niet meteen live over de bestaande site heen, maar bewaar eerst de huidige situatie apart: daarin staan ook bestellingen, formulierberichten en reacties van na de besmetting, die u anders kwijtraakt.

Verhelp daarna de oorzaak voordat u de site weer openzet. Denk aan updates van CMS, thema's en plug-ins, het nalopen van koppelingen en scripts van derden, het opruimen van beheerdersaccounts die u niet herkent, en het vernieuwen van wachtwoorden, sleutels en toegangstokens. Test tot slot of de site echt werkt zoals bedoeld: stuur zelf een testbericht via uw contactformulier en controleer of het bij de juiste persoon aankomt, ook in de ongewenste-mailmap.

Korte zelfcheck voor u iets terugzet

• Weet u hoeveel kopieën er zijn en hoe lang ze bewaard blijven?
• Kunt u zien wanneer de eerste afwijkende wijziging plaatsvond?
• Is de huidige situatie apart veiliggesteld voordat u terugzet?
• Zijn updates, accounts en sleutels aangepakt, niet alleen de code?
• Heeft u na herstel formulieren en bevestigingsmails getest?

Hulp bij websitehosting en herstel

Veenstra IT biedt beheerde WordPress-hosting op Nederlandse servers, met updates, dagelijkse back-up, malwarecontrole en ondersteuning bij herstel. Vraag bij een besmetting om onderzoek naar de oorzaak én de beschikbare herstelversies. Alleen terugzetten zonder de oorzaak te verhelpen, kan het probleem laten terugkomen. Geef door wanneer u de afwijking voor het eerst zag en wat er veranderd is; deel geen wachtwoorden in gewone e-mail.

Houd websiteherstel en werkplekgegevens afzonderlijk in beeld. In VIT Werkplek staan zakelijke mail, agenda en bestanden op eigen apparatuur in Nederland, met dagelijkse back-up en herstel. Bespreek welke afspraken voor uw website gelden naast de afspraken voor VIT Werkplek.

Wilt u hulp bij uw WordPress-hosting of de keuze van een herstelversie? Bel Veenstra IT op 033 - 781 1000 of mail info@veenstra-it.nl. Benoem of de website nog bereikbaar is en welke melding u ziet.

Veelgestelde vragen

Hoe ver moet ik terug om zeker te zijn?

Er bestaat geen vast aantal dagen. Ga terug tot de laatste kopie van vóór het eerste spoor van wijziging in bestandsdatums, logs of sitegedrag. Blijft dat moment onduidelijk, dan moet ook een oudere kopie onderzocht worden. Oudere inhoud is niet automatisch schoon; terugzetten kan bovendien recente gegevens kosten.

Kan ik alleen de besmette bestanden vervangen?

Soms wel, bijvoorbeeld door thema's en plug-ins opnieuw vanaf de officiële bron te installeren. Zit er ook iets in de database of in een beheerdersaccount, dan lost alleen bestanden vervangen het niet op. Laat bij twijfel iemand meekijken die de site kent.

Waarom moet ik wachtwoorden wijzigen als de code weg is?

Als inloggegevens of sleutels ooit zijn ingezien, blijft toegang mogelijk nadat de code is verwijderd. Vernieuw daarom wachtwoorden van beheer, database en gekoppelde diensten, en controleer welke koppelingen nog rechten hebben.

Hulp bij uw situatie

Bekijk onze bijpassende dienst en vraag persoonlijk advies aan.

Bron: oorspronkelijk bericht